Jamhuri ya Muungano ya Tanzania

Primary Question

Term Session Sitting Sector Ministry Qn No Date
2015-2020 Session 14 Sitting 3 Livestock , Fisheries, Agriculture, Food Security and Cooperatives Wizara ya Kilimo 36 2019-01-31

Name

Eng. Joel Makanyaga Mwaka

Sex

Male

Party

CCM

Constituent

Chilonwa

Primary Question

MHE. JOEL M. MAKANYAGA aliuliza:-

Je, Serikali ina mpango gani wa kukarabati Bwawa la Ikowa linalohudumia Skimu ya Umwagiliaji ya Chalinze iliyopo Kata ya Manchali na Bwawa la Buigiri iliyopo Kata ya Buigiri?

Name

Omary Tebweta Mgumba

Sex

Male

Party

CCM

Constituent

Morogoro Kusini Mashariki

Answer

NAIBU WAZIRI WA KILIMO (MHE. OMARY T. MGUMBA): Mheshimiwa Spika, nashukuru, kwa niaba ya Waziri wa Kilimo, napenda kujibu swali la Mheshimiwa Joel Mwaka Makanyaga, Mbunge wa Chilonwa kama ifuatavyo:-

Mheshimiwa Spika, Bwawa la Ikowa lililopo Wilayani Chamwino, Kata ya Manchali lilijengwa mwaka 1959 kwa ajili ya kupata maji ya mifugo na kumwagilia, jumla ya hekta 300 katika Skimu ya Chalinze. Kutokana na mabadiliko ya tabia nchi na shughuli za kibinadamu katika maeneo hayo, bwawa lilijaa mchanga, magogo ya miti pamoja na tope kutoka katika korongo la Mjenjeule na hivyo kusababisha kupungua kwa kina cha maji katika bwawa hilo.

Mheshimiwa Spika, kufuatia hali hiyo Serikali ilifanya ukarabati mkubwa wa bwawa hilo mwaka 2009 kwa kunyanyua kingo na tuta za bwawa na hivyo kuliwezesha kumwagilia eneo la hekta 50 tu kati ya hekta 300 zilizokuwa zinatumika katika kipindi hicho. Aidha, tathmini iliyofanyika mwaka 2012 ilibaini kuwa zinahitajika shilingi bilioni 1.2 kwa ajili ya ukarabati wa bwawa na kunyanyua tuta ili kuongeza kina cha hilo bwawa ili kuwezesha kumwagiliwa hekta 300 katika Skimu ya Chalinze.

Mheshimiwa Mwenyekiti, Bwawa la Buigiri ambalo liko katika Kata ya Buigiri lilijengwa 1960 ikiwa na uwezo wa kumwagiliwa hekta 40 na kunyeshea mifugo. Kufuatiwa bwawa kuvuna maji ya mvua ya mafuriko, lilijaa mchanga na kupungua kina cha maji. Pamoja na Serikali kurikarabati bwawa hilo, katika kipindi cha mwaka 2005 na mwaka 2009 bado bwawa hilo liliendelea kujaa mchanga na tope kutokana na shughuli za kibinadamu zinazosababisha uharibifu wa mazingira katika vyanzo vya maji. Aidha, tathmini iliyofanyika mwaka 2012 ilionesha kuwa bwawa hilo linahitaji ukarabati wa sehemu ya kutoroshea maji (slipway) na kunyanyua tuta ili kuongeza kina kwa gharama ya shilingi milioni 475.

Mheshimiwa Spika, kutokana na umuhimu wa bwawa hilo kwa wananchi wa Wilaya ya Chamwino, Wizara ya Kilimo kupitia Tume ya Taifa ya Umwagiliaji, itatenga fedha katika bajeti ya mwaka 2019/2020 kwa ajili ya kuyafanyia tathmini ya kina na usanifu kuandaa nyaraka za zabuni kwa ajili ya kutangaza na ukarabati. Aidha, Serikali inashauri wananchi wanaoishi kwenye maeneo ya vyanzo vya maji na kufanya shughuli za kibinadamu kushiriki katika kuboresha mazingira yao ili changamoto za kujaa mchanga na tope, iweze kupata ufumbuzi wa kudumu.